Yeni teslim alınan bir daireye hemen taşınmak isteniyor, boya da bu telaşın içinde en erken sıraya konuyor. Oysa yeni bir yapıda boyanın zamanlaması, kullanılan ürünün kalitesinden daha belirleyici olabiliyor.
Sorun Nerede?
Yeni yapılmış çimento veya kireç esaslı sıva iki şey barındırır: fazla su ve yüksek alkalilik. Sıvanın içindeki bağlayıcı sertleşirken kimyasal bir süreç yaşanır ve bu süreç bitene kadar yüzeyin pH değeri 12'nin üzerinde kalır. Bu ortam, normal bir su bazlı boyanın bağlayıcısını bozar.
Erken boyanan yüzeylerde sahada gördüğümüz üç sonuç:
- Alkali yanması: Renk yer yer solar, lekeli bir görünüm oluşur. Özellikle koyu renklerde belirgindir.
- Kireçlenme (çiçeklenme): Duvardan dışarı doğru göç eden tuzlar yüzeyde beyaz, tozumsu bir tabaka bırakır. Sildikçe geri gelir.
- Kabarma: İçerideki nem buharlaşmak isterken boya filmini yerinden kaldırır.
Ne Kadar Beklemeli?
Sektörde yerleşik kural, çimento esaslı sıva için 28 gün. Bu, harcın tasarım dayanımına ulaşması için kabul edilen süredir ve alkaliliğin makul seviyeye inmesi de kabaca bu zamanı alır.
Pratikte süreyi belirleyen şey mevsim. Yazın, iyi havalandırılan bir dairede 3-4 hafta yeterli olur. Kışın, kapalı ve serin bir dairede bu süre 6-8 haftaya çıkabilir. Kalın uygulanmış sıvada da bekleme uzar.
Alçı sıva (kartonpiyer alçısı ile yapılan iç sıva) çimento sıvadan daha hızlı kurur ve alkaliliği düşüktür; 2-3 hafta genelde yeter.
Duvarın Hazır Olduğunu Nasıl Anlarsınız?
İki basit yöntem var:
- Naylon testi: Duvara yaklaşık 50x50 cm bir şeffaf naylon parçasını dört kenarından bantlayın. 24 saat sonra naylonun iç yüzünde buğu veya damla varsa duvar hâlâ nemlidir.
- Görsel kontrol: Sıvanın rengi her yerde eşit açıklıkta olmalı. Koyu kalan bölgeler nem tutuyor demektir.
Kesin sonuç için nem ölçer kullanılır; keşiflerimizde şüpheli durumlarda ölçüm yapıyoruz.
Beklemek Mümkün Değilse
Taşınma tarihi sabitse ve beklemek gerçekten mümkün değilse, riski azaltacak bir yol var:
- Alkaliye dayanıklı astar kullanın. Bu astarlar yüzeydeki yüksek pH'a karşı bir bariyer oluşturur.
- Nefes alan, buhar geçirgenliği yüksek bir boya seçin. Kapalı film oluşturan ürünlerden kaçının.
- Koyu ve doygun renkleri ilk turda tercih etmeyin; alkali yanması en çok orada görünür.
- Boyayı iki aşamalı planlayın: şimdi tek kat geçici bir uygulama, 6-12 ay sonra asıl boya. Bu, düşünülenden daha yaygın bir yöntemdir.
İlk Yıl Çatlakları
Yeni binalar oturur. İlk 12-18 ayda kapı köşelerinde, kolon-duvar birleşimlerinde ve alçıpan derzlerinde ince çatlaklar çıkması normaldir. Bunlar yapısal bir sorun değildir; hangisinin ciddi olduğunu çatlak yazımızda ayrıntılı anlattık.
Bu yüzden yeni dairelerde şunu öneriyoruz: ilk yıl sade ve ekonomik bir uygulama yapın, bina otursun; ikinci yılda çatlakları düzgünce onarıp asıl istediğiniz rengi ve kaliteyi uygulayın. İlk seferde en pahalı ürünü kullanmak, ertesi yıl aynı duvarı yeniden yaptırmanızı engellemez.
Bornova'da Durum
Kazımdirik, Evka-3 ve Kemalpaşa yolu üzerindeki yeni sitelerde bu soruyla sık karşılaşıyoruz. Genel yaklaşımımız net: keşifte sıvanın kurumadığını görürsek bunu söylüyor, tarih öteliyoruz. Erken yapılıp bir yıl sonra baştan yapılan bir işten kimse kazançlı çıkmıyor.
Yeni dairenizin durumunu birlikte değerlendirmek isterseniz bize ulaşın; keşif ve ölçüm ücretsiz.