Keşif sonrası en sık gelen ikinci soru bu: “Boyadan sonra eve ne zaman girebiliriz?” Cevap, kullanılan boyanın türüne göre birkaç saat ile birkaç hafta arasında değişiyor. Aradaki farkı bilmek, tatil planından bebek odası hazırlığına kadar birçok şeyi etkiler.
Önce Şu İki Kavramı Ayıralım
Boya kurur ve oturur. Kuruma, yüzeydeki suyun buharlaşmasıdır; su bazlı bir iç cephe boyasında 2-4 saat sürer, dokunduğunuzda ele bulaşmaz. Oturma (kürlenme) ise boya filminin tam sertliğine ulaşmasıdır ve 7 ila 28 gün alır. Koku, bu ikinci sürecin ilk günlerinde çıkar. Yani “duvar kurudu” demek “koku bitti” demek değildir.
Boya Türüne Göre Gerçekçi Süreler
| Ürün | Belirgin koku | Hafif koku |
|---|---|---|
| Su bazlı iç cephe (plastik, silinebilir) | 6-12 saat | 1-2 gün |
| Su bazlı ahşap/metal boyası | 1 gün | 2-3 gün |
| Sentetik (solvent bazlı) yağlı boya | 2-4 gün | 1-3 hafta |
| Vernik ve solventli astar | 2-5 gün | 2-3 hafta |
İç mekân işlerinin neredeyse tamamını su bazlı ürünlerle yapıyoruz. Solvent bazlıya yalnızca radyatör, demir korkuluk ve bazı ahşap yüzeylerde ihtiyaç oluyor; o zaman da o bölümü mümkünse balkonda veya ayrı bir odada hallediyoruz.
Kokuyu Hızlandıran Tek Şey: Hava Akımı
Tek bir pencereyi ardına kadar açmak sandığınız kadar işe yaramaz. Havanın bir taraftan girip diğer taraftan çıkması gerekir. Karşılıklı iki pencereyi aynı anda açın; mümkün değilse pencerenin önüne dışarı bakacak şekilde bir vantilatör koyun. Bu, kirli havayı iterek dışarı atar.
İzmir'de yaz aylarında bu iş kolay, kışın ise ısı kaybı yüzünden insanlar pencereyi kapalı tutmak istiyor. Kış işlerinde önerimiz şu: günde üç kez, 10'ar dakika tam açık havalandırma. Sürekli aralık bırakmaktan daha etkili ve evi daha az soğutur.
Dolap kapaklarını ve iç kapıları da açık bırakın. Kapalı bir gardırobun içinde kalan koku haftalarca gitmeyebilir.
İşe Yaramayan Yöntemler
İnternette dolaşan tavsiyelerin çoğu kokuyu gidermez, sadece maskeler: odaya soğan doğramak, kahve telvesi koymak, mum yakmak, sirkeli su bırakmak. Bunlar havadaki uçucu bileşenleri ortamdan uzaklaştırmaz. Aktif karbon torbaları bir miktar işe yarar ama havalandırmanın yerini tutmaz. Mum yakmayı ise özellikle önermiyoruz; yeni boyanmış bir odada is, duvara yapışır.
Kimler Daha Uzun Beklemeli?
- Bebekler ve hamileler: Su bazlı boyada odayı iyi havalandırdıysanız 48-72 saat sonra kullanmak yaygın uygulamadır. Bebek odasını doğumdan 2-3 hafta önce boyatmak en rahat çözüm; hem koku hem toz tamamen biter.
- Astım ve alerjisi olanlar: Kokunun tamamen bitmesini bekleyin, aceleye getirmeyin. Düşük VOC'li ürün tercih edin ve bunu keşifte söyleyin.
- Evcil hayvanlar: Özellikle kuşlar hava kalitesine insandan çok daha duyarlıdır; kafesi boyanan kattan tamamen uzak bir yere alın.
Çocuk odası ürün seçimini ayrıca ele aldığımız VOC ve kokusuz boya yazımıza göz atabilirsiniz.
Koku Bir Türlü Gitmiyorsa
Su bazlı boyada bir haftadan fazla süren keskin bir koku normal değildir. Sahada gördüğümüz üç neden var:
- Nemli yüzeye boya yapılmış. Duvarın içindeki nem boya filminin altında hapsolur; küf kokusuna benzer, rutubetli bir koku çıkar. Bu bir koku sorunu değil, rutubet sorunudur.
- Kutu bozulmuş. Uzun süre donmuş veya yüksek sıcakta bekletilmiş su bazlı boya bakteriyel bozulmaya uğrayabilir; açıldığında ekşi bir koku verir. Bu boya kullanılmamalıdır.
- Yetersiz havalandırma. Kapalı kalan bir odada koku aylarca oyalanır. Bir hafta ciddi havalandırma çoğu vakayı çözer.
Bornova'da işe başlamadan önce evde kim yaşıyor, bebek veya alerjisi olan biri var mı diye soruyoruz; buna göre hem ürünü hem çalışma sırasını değiştiriyoruz. Keşif ücretsiz, bunu da keşifte konuşabiliriz.